محمد بن یعقوب کُلینی معروف به «ثقةالاسلام کلینی» (درگذشت ***)، از محدثان بزرگ *** و مؤلف کتاب *** از معتبرترین مجموعه *** *** و از *** به حساب میآید. او در زمان *** *** به دنیا آمده و برخی از محدثان که بدون واسطه از *** یا *** *** شنیده بودند را ملاقات کرده است. گفتهاند کلینی در نقل حدیث دقت بسیاری داشته است. ***، ***، *** از جمله شاگردان اویند.
معرفی کتاب
اصول کافی عنوان بخش اول از بخشهای سهگانه كتاب حدیثی *** است. در این بخش، *** مربوط به اعتقادات *** و زندگی *** و برخی از احادیثی که درباره رفتارهای فرد مسلمان سخن میگوید، گردآوری شده است (۳۷۸۵ حدیث).
نویسنده در دو بخش دیگر کتاب به روایات فقهی و مواعظ اخلاقی پرداخته است.******
از آنجا که در بین *** فقط *** به روایات عقیدتی پرداخته است، این بخش از این کتاب همیشه مورد توجه شیعیان بوده است و به همین دلیل به صورت مجزا نیز منتشر شده است. علمای شیعه شرحهای متعددی بر آن نگاشتهاند، چنانکه ترجمه آن نیز مَدِّ نظر بوده و چند ترجمه به زبان فارسی از آن منتشر شده است.
ابواب اصول کافی
اصول کافی در هشت بخش کلی شکل گرفته است که *** هر یک از این بخشها را با عنوان «کتاب» معرفی کرده است. این عناوین کلی عبارتاند از:
- کتابُ العقل و الجهل با ۳۶ روایت
- کتاب فَضل العِلم که در ۲۲ باب شکل گرفته است.
- کتابُ التَوحید که دارای ۳۵ باب است.
- کتابُ الحُجَّةکه خود شامل ۱۳۰ باب است و احادیثی در آن جمع شده که ضرورت ***، اسامی ***، صفات ائمه، زندگی آنان و دلایل اثبات امامت ایشان را بیان میکنند.
- کتابُ الایمان والکُفر که دارای ۲۰۹ باب است.
- کتابُ الدعاء با ۶۰ باب
- کتابُ فَضل القرآن در ۱۴ باب
- کتابُ العِشْرَة که دارای ۲۹ باب است.
نخستین کتاب اصول کافی کتاب العقل و الجهل است ونخستین روایتش از *** درباره جایگاه *** در خلقت و معیار بودنش برای *** الهی و کیفر و پاداش است. *** *** آخرین کتاب اصول کافی کتاب العشره است و آخرین بابش بَابُ النَّهْيِ عَنْ إِحْرَاقِ الْقَرَاطِيسِ الْمَكْتُوبَةِ باب نهى از سوزاندن كاغذهاى نوشته شده است و روایت پایانی کتاب اصول کافی از *** در باره آنچه نام خداى عز و جل بر پشت آن نوشته شده فرمود:آن را با آب بشوى